ปีกพัฒนาเมือง พรรคประชาชน

สรุปข้อสังเกต
งบประมาณรายจ่าย
อบจ.ลำปาง

ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2570
ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดลำปาง — วิเคราะห์เปรียบเทียบข้อมูล 5 ปีเต็ม (2566–2570)

งบประมาณ ปี 25701,018.4 ล้านบาท
เพิ่มจากปีก่อน 2569+88.5 ล้านบาท (+9.5%)
เงินสะสมปลอดภาระ (ส.ค. 69)445.0 ล้านบาท
งบต่อหัวประชากร1,452 บาท/คน/ปี
ประเด็นที่ 1

ภาพรวมงบประมาณรายจ่าย 5 ปี (2566–2570)

อบจ.ลำปาง ตั้งงบประมาณปี 2570 รวม 1,018,395,000 บาท เติบโตอย่างก้าวกระโดดจากปี 2566 ที่ 323.8 ล้านบาท (+214.5% ใน 5 ปี) เนื่องจากการรับถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต.

รายจ่ายจริง ปี 2566
323.8 ล้าน
ฐานก่อนถ่ายโอน
รายจ่ายจริง ปี 2567
453.9 ล้าน
+40.2% จากปี 66
รายจ่ายจริง ปี 2568
579.9 ล้าน
+27.8% จากปี 67
ประมาณการ ปี 2569
929.8 ล้าน
+60.4% จากปี 68
ประมาณการ ปี 2570
1,018.4 ล้าน
+9.5% จากปี 69
ประเภทงบ จริง 2566 จริง 2567 จริง 2568 ประมาณการ 2569 ประมาณการ 2570 เปลี่ยนแปลง (69→70)
งบบุคลากร120.1M131.4M203.7M323.3M429.6M+106.3M (+32.9%)
งบดำเนินงาน95.0M186.5M216.4M306.4M314.9M+8.5M (+2.8%)
งบลงทุน41.2M50.4M55.9M193.0M165.5M-27.6M (-14.3%)
งบเงินอุดหนุน14.5M14.3M18.5M17.5M16.3M-1.3M (-7.2%)
งบกลาง52.2M72.0M85.4M89.1M91.7M+2.5M (+2.9%)
งบรายจ่ายอื่น0.8M1.7M—0.5M0.5M—
รวมทั้งสิ้น323.8M453.9M579.9M929.8M1,018.4M+88.5M (+9.5%)
ประเด็นที่ 2

การจัดสรรงบตามแผนงาน ปี 2570

แผนงานสาธารณสุขครองสัดส่วนสูงสุดถึง 35.3% ของงบทั้งหมด ตามด้วยอุตสาหกรรมและการโยธา 24.9% และบริหารงานทั่วไป 16.7%

สาธารณสุข
360.0 ล้าน (35.3%)
อุตสาหกรรมและการโยธา
253.4 ล้าน (24.9%)
บริหารงานทั่วไป
170.5 ล้าน (16.7%)
งบกลาง
91.7 ล้าน (9.0%)
การศึกษา
42.9 ล้าน (4.2%)
เคหะและชุมชน
33.0 ล้าน (3.2%)
การศาสนา วัฒนธรรม
33.3 ล้าน (3.3%)
สร้างความเข้มแข็งชุมชน
15.9 ล้าน (1.6%)
การเกษตร
11.5 ล้าน (1.1%)
สังคมสงเคราะห์
5.3 ล้าน (0.5%)
รักษาความสงบภายใน
0.9 ล้าน (0.1%)
ประเด็นที่ 3

งบสาธารณสุข — เติบโตก้าวกระโดดจาก รพ.สต. ถ่ายโอน

ปี 2570 ตั้งงบสาธารณสุขรวม 359.95 ล้านบาท สูงสุดในทุกแผนงาน (เพิ่มจากปี 66 ที่มีเพียง 11.8 ล้านบาท หรือโตกว่า 30 เท่า)

⚠ งบรักษาพยาบาล (รพ.สต.) ขึ้น 53%

ค่าใช้จ่ายบริหารโรงพยาบาลและหน่วยบริการปฐมภูมิ ปี 2570 ตั้งไว้ 69.7 ล้านบาท เทียบกับ 45.4 ล้านในปี 69 (+53.5%) สาเหตุหลักคือการรับถ่ายโอน รพ.สต. จาก สธ. ซึ่งนำมาซึ่งค่าบุคลากรและค่าดำเนินการสูงขึ้น

⛔ งบครุภัณฑ์การแพทย์ลดลง 82%

ปี 2569 ตั้งงบครุภัณฑ์วิทยาศาสตร์/การแพทย์ 18.2 ล้านบาท แต่ปี 2570 เหลือเพียง 3.25 ล้าน (ลดลง -82%) อาจสะท้อนว่าการลงทุนครุภัณฑ์ได้ทำไปแล้วในปีก่อน

✅ งบบุคลากรสาธารณสุขเพิ่มตามภาระงาน

งบบุคลากรแผนสาธารณสุขปี 2570 รวม ~264.7 ล้านบาท (+9.6% จากปี 69) สะท้อนการรับข้าราชการและพนักงานจ้าง รพ.สต. เพิ่มขึ้นตามนโยบายถ่ายโอน

งาน2570 (ล้าน)
งานบริหารทั่วไปเกี่ยวกับสาธารณสุข33.8
งานโรงพยาบาล321.2
งานบริการสาธารณสุขและงานอื่น3.8
งานศูนย์บริการสาธารณสุข1.2
รวม360.0

📌 งานโรงพยาบาล = 89% ของงบสาธารณสุข

ส่วนใหญ่เป็นต้นทุนคงที่บุคลากรที่ถ่ายโอนมา สภา อบจ. ควรติดตามตัวชี้วัดคุณภาพบริการเพื่อประเมินความคุ้มค่า

ประเด็นที่ 4

งบลงทุนโยธา — ลดลง แต่ยังครองอันดับ 2

แผนงานอุตสาหกรรมและการโยธา ปี 2570 รวม 253.4 ล้านบาท — งบลงทุน (ก่อสร้าง) ลดจากปี 2569 ถึง 27.6 ล้าน (-14.3%)

⚠ ยอดก่อสร้างจริงปี 2568 ต่ำมาก

รายจ่ายจริงปี 2568 ด้านโยธาเพียง ~55.9 ล้าน ทั้งที่ตั้งปี 2569 สูงถึง 193 ล้าน อัตราเบิกจ่ายต่ำมาก สะท้อนปัญหาด้านการจัดซื้อจัดจ้างและกระบวนการอนุมัติโครงการ

⛔ โครงการก่อสร้างถนนกว่า 50+ รายการ ไม่มีเป้าหมาย/ตัวชี้วัด

ใน 78 หน้าสุดท้ายพบรายการโครงการถนน/สะพานกว่า 50 รายการ แต่ไม่ระบุระยะทาง ปริมาณงาน หรือมาตรฐานถนน ทำให้ยากต่อการตรวจสอบและประเมินผล

📋 โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่

โครงการปรับปรุงพัฒนาระบบประปาหมู่บ้าน บ้านหลุก 7.1 ล้าน และโครงการถนนลาดยาง-แอสฟัลต์หลายสาย 2.8–3.5 ล้านบาท/รายการ

งาน25692570
บริหารทั่วไปด้านโยธา97.8M98.3M
งานก่อสร้าง183.6M155.1M
รวม281.4M253.4M
งบก่อสร้าง ลดลง
-28.5 ล้าน
-15.5% จากปี 69
ค่า K ชดเชยสัญญา
0.5 ล้าน
ไม่เพิ่มจาก 69
ประเด็นที่ 5 — สัญญาณเตือน

งบบุคลากรพุ่ง +32.9% — แรงกดดันระยะยาว

งบบุคลากรปี 2570 รวม 429.6 ล้านบาท คิดเป็น 42.2% ของงบทั้งหมด เพิ่มจากปี 2569 ถึง 106.3 ล้าน — เส้นทางนี้ถ้ายังขยายต่อ จะกดงบลงทุนในอนาคต

⛔ งบบุคลากรเกิน 40% ของงบประมาณ

มาตรฐาน สตง. แนะนำไม่เกิน 40% หากรวม รพ.สต. ที่ถ่ายโอน ปี 2570 อยู่ที่ 42.2% แล้ว แนวโน้มนี้ต้องควบคุมก่อนเกิน 45%

⚠ ผลต่างตั้งกับจริงสูงมาก

ปี 2568 รายจ่ายจริงงบบุคลากร ~203.7 ล้าน แต่ตั้งปี 2569 ถึง 323.3 ล้าน และปี 2570 สูงถึง 429.6 ล้าน (+257% จากปี 2566 ที่มี 120.1 ล้าน)

✅ แผนงานบริหารทั่วไปตรวจสอบได้ดี

งบบุคลากรส่วนบริหารงานทั่วไปมีรายละเอียดระดับรายตำแหน่งชัดเจน ทำให้สภาสามารถตรวจสอบความเหมาะสมได้

แผนงานงบบุคลากร 2570สัดส่วน
สาธารณสุข264.7 ล้าน61.6%
บริหารงานทั่วไป111.5 ล้าน26.0%
การศึกษา35.9 ล้าน8.4%
อื่นๆ17.5 ล้าน4.1%
รวม429.6 ล้าน100%
ประเด็นที่ 6

งบการศึกษา — น้อยและลดลง

ปี 2570 ตั้งงบการศึกษา 42.9 ล้านบาท คิดเป็นเพียง 4.2% ของงบประมาณทั้งหมด และน้อยกว่าปี 2569 ถึง -1.3 ล้าน

⛔ งบอุดหนุนโรงเรียนมัธยมศึกษาหายไป 100%

ปี 2569 ตั้งงบอุดหนุน สพม.ลำปาง-ลำพูน 2.09 ล้านบาท แต่ปี 2570 ไม่มีงบตัวนี้เลย ต้องหาคำชี้แจงว่าเหตุใดจึงตัดออก

📋 อุดหนุนโรงเรียนสังกัด อบจ. เพิ่มขึ้น

ปี 2570 อุดหนุนโรงเรียนประถมศึกษา 4 แห่งรวม 2.99 ล้าน และมัธยม 8 แห่งรวม 1.99 ล้าน เป็นครั้งแรก (ปี 69 ยังเป็นการอุดหนุนผ่าน สพป./สพม.)

⚠ งบลงทุนครุภัณฑ์การศึกษาเกือบเป็นศูนย์

ปี 2570 ครุภัณฑ์การศึกษา ยานพาหนะ คอมพิวเตอร์ ล้วนตั้งงบ 0 บาท มีเพียง เครื่องสูบน้ำ 25,000 และ เฟอร์นิเจอร์ห้องสมุด ราว 1.66 ล้าน

งาน25692570
บริหารทั่วไปด้านการศึกษา18.3M21.2M
ระดับก่อนวัยเรียนและประถม3.9M3.0M
ระดับมัธยมศึกษา2.1M2.0M
ศึกษาไม่กำหนดระดับ19.9M16.7M
รวม44.3M42.9M
ประเด็นที่ 7 — ฐานะการเงิน

สถานะการคลังและเงินสะสม (ปี 2568–2569)

อบจ.ลำปาง มีเงินฝากธนาคารรวมกว่า 1,652.6 ล้านบาท และมีเงินสะสมคงเหลือปลอดภาระผูกพัน 445.0 ล้านบาท (ณ ส.ค. 2569) พร้อมภาระหนี้เงินกู้ลดลงต่อเนื่อง

เงินฝากธนาคาร (5 ส.ค. 69)
1,652.6 ล้าน
เพิ่ม +108.9M จากปี 68
เงินสะสมคงเหลือปลอดภาระ
445.0 ล้าน
ลดจาก 542.0M ในปี 68
เงินกันไว้เบิกจ่ายเหลื่อมปี
138.2 ล้าน
ผูกพัน 5.2M + ยังไม่ผูกพัน 133.0M
เงินกู้คงค้าง (หนี้สาธารณะ)
77.9 ล้าน
ลดลง -15.6M (-16.7%)
รายการสถานะการคลังปี 2568 (ณ 8 ส.ค. 68)ปี 2569 (ณ 5 ส.ค. 69)
เงินฝากธนาคาร1,543,750,967.491,652,634,945.79
เงินสะสมคงเหลือปลอดภาระผูกพัน542,029,868.07445,048,122.47
กันเงินไว้แบบก่อหนี้ผูกพัน (โครงการ)9,787,000.00 (9)5,241,907.80 (10)
กันเงินไว้โดยยังไม่ได้ก่อหนี้ผูกพัน110,795,500.00 (64)132,957,500.00 (83)
เงินกู้คงค้าง93,421,800.0077,851,500.00

💡 สภาพคล่องสูงมาก พร้อมลงทุนพัฒนาเมือง

เงินสะสมปลอดภาระ 445 ล้านบาท คิดเป็นเกือบครึ่งหนึ่งของงบประมาณประจำปี สภา อบจ. สามารถผลักดันการจ่ายขาดเงินสะสมในโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่คุ้มค่าได้

สรุปข้อสังเกต

8 ข้อสังเกตสำคัญ สำหรับสภา อบจ.ลำปาง

C1

งบบุคลากรเกิน 42% — เส้นเตือน

งบบุคลากร 429.6 ล้านบาท = 42.2% ของงบ ควรตรวจสอบแผนรับข้าราชการ รพ.สต. ปี 2570 เพิ่มเติม

C2

งบสาธารณสุข 89% คือ ค่าบุคลากร รพ.

งานโรงพยาบาลครอง 321.2 ล้าน จาก 360 ล้าน ควรกำหนดตัวชี้วัดผลลัพธ์สุขภาพให้ชัดเจน

C3

งบก่อสร้างจริงปี 68 ต่ำมาก

ตั้งงบลงทุน 193M ในปี 69 แต่ใช้จริงปี 68 เพียง 55.9M — อัตราเบิกจ่ายต้องเพิ่มขึ้น

C4

เงินสะสมปลอดภาระสูงถึง 445 ล้านบาท

มีเงินฝากธนาคาร 1.65 พันล้าน และเงินสะสมปลอดภาระ 445M เป็นศักยภาพการคลังที่พร้อมขับเคลื่อนการลงทุน

C5

ไม่มีตัวชี้วัดโครงการก่อสร้าง

โครงการถนน/สะพาน 50+ รายการ ไม่มีระยะทาง ปริมาณงาน หรือมาตรฐาน ควรขอเพิ่มในรายงานผล

C6

หนี้เงินกู้ลดลงเหลือ 77.85 ล้านบาท

ภาระหนี้ลดลงต่อเนื่อง -16.7% สะท้อนวินัยการชำระหนี้ที่ดี แต่ควรระวังการกันเงินไม่ผูกพันที่สูงถึง 133M

C7

งบ Sandbox Wellness Center ถูกตัด

โครงการ Sandbox Wellness Center ด้านสมุนไพร ตั้งไว้ปี 69 แต่ปี 70 ตัดทั้งหมด ควรถามเหตุผล

C8

งบต่อหัวประชากรยังต่ำ

1,018.4M ÷ 701,547 คน = 1,452 บาท/คน/ปี ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย อบจ. ขนาดเดียวกัน

ข้อเสนอแนะ

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับสมาชิกสภา อบจ.ลำปาง

🔴 เร่งด่วน — ต้องถามในการพิจารณางบ

1. แผนรับข้าราชการ รพ.สต. ปี 2570 มีจำนวนกี่อัตรา และจะกระทบงบบุคลากรระยะยาวอย่างไร
2. งบครุภัณฑ์การแพทย์ลดลง 82% — หน่วยบริการปฐมภูมิยังมีครุภัณฑ์เพียงพอหรือไม่
3. แผนเร่งรัดการเบิกจ่ายโครงการกันเงินไว้แบบยังไม่ก่อหนี้ผูกพัน 83 โครงการ (132.9 ล้านบาท)

🟡 ระยะกลาง — ควรติดตาม

4. กำหนดเป้าหมายอัตราเบิกจ่ายงบลงทุนไม่น้อยกว่า 80% ของที่ตั้ง
5. ขอรายงานตัวชี้วัดผลลัพธ์สุขภาพ (OP/IP visit, อัตราความพึงพอใจ) จากงานโรงพยาบาล
6. ขอข้อมูลระยะทาง/ปริมาณงานโครงการโยธาทุกรายการก่อนอนุมัติ

🟢 ระยะยาว — ข้อเสนอเชิงนโยบาย

7. กำหนดเพดานงบบุคลากรไม่เกิน 40% พร้อมแผนรองรับถ้าเกิน
8. พิจารณาจ่ายขาดเงินสะสม (445 ล้านบาท) เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและน้ำประปาหมู่บ้าน
9. เพิ่มงบการศึกษาเป็น 6% (จาก 4.2%) โดยเฉพาะด้านนวัตกรรมการเรียนรู้
10. วางแผนลดหนี้เงินกู้คงค้าง (77.85 ล้านบาท) ให้หมดภายใน 3–5 ปี

งบต่อหัวประชากร
1,452 บาท
ปี 2570
สัดส่วนงบลงทุน
16.3%
ลดจาก 20.8% ปี 69