01 / 08
ปีกพัฒนาเมือง พรรคประชาชน • Budget Intelligence Report

สรุปข้อสังเกตงบประมาณรายจ่าย
อบจ.พัทลุง ปี 2566–2570

รายงานวิเคราะห์โครงสร้างงบประมาณ 695 ล้านบาท ภาระบุคลากร การบริหารจัดการเงินสะสม 1,155 ล้านบาท และประเด็นซักถามสำหรับสมาชิกสภา อบจ.พัทลุง

695.00 ลบ.ยอดงบรายจ่ายปี 2570
1,155.39 ลบ.เงินสะสมคงเหลือปลอดภาระ
54.9%สัดส่วนงบบุคลากร (381.5 ลบ.)
48.62 ลบ.งบลงทุนเพื่อการพัฒนา (7.0%)
521,619 คนประชากรจังหวัดพัทลุง
02 / 08
Macro Fiscal Overview

แนวโน้มงบประมาณ 5 ปี: การเติบโตก้าวกระโดดจากภารกิจถ่ายโอน

งบประมาณรายจ่ายตั้งงบเพิ่มขึ้นจาก 352.4 ลบ. ในปี 2566 สู่ 695.0 ลบ. ในปี 2570 (+97.2%) สาเหตุหลักมาจากการรับโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) และการขยายตัวของงบบุคลากร

ปีงบประมาณ ประเภท ยอดงบประมาณ (บาท) เปลี่ยนแปลง สถานะ
พ.ศ. 2566 รายจ่ายจริง 352,426,508.80 - เบิกจ่ายจริง
พ.ศ. 2567 รายจ่ายจริง 390,566,099.12 +10.8% เบิกจ่ายจริง
พ.ศ. 2568 รายจ่ายจริง 530,998,618.58 +36.0% เบิกจ่ายจริง (ถ่ายโอน)
พ.ศ. 2569 ประมาณการ 690,000,000.00 +30.0% ข้อบัญญัติ 69
พ.ศ. 2570 ประมาณการ 695,000,000.00 +0.7% ร่างข้อบัญญัติ 70

ข้อสังเกตเชิงมหภาค

  • การเพิ่มขึ้น 2 เท่าตัว: งบประมาณรวมขยายตัวอย่างมากในช่วงปี 2567–2568 หลังการถ่ายโอนบุคลากรสาธารณสุข
  • ช่องว่างการเบิกจ่าย (Disbursement Gap): ปี 2568 รายจ่ายจริงอยู่ที่ 531.0 ลบ. ต่ำกว่าประมาณการที่ตั้งไว้ 697.5 ลบ. ถึง 166.5 ลบ. (23.9%) ชี้ว่ามีการกันเงินหรือเงินเหลือจ่ายตกเป็นเงินสะสมจำนวนมาก
  • งบต่อหัวประชากร: งบปี 2570 เฉลี่ย 1,332.40 บาท/คน สะท้อนขีดความสามารถทางการคลังระดับปานกลางค่อนข้างสูงของ อบจ. ขนาดกลาง
03 / 08
Plan Structure Breakdown

โครงสร้าง 11 แผนงาน: "การศึกษา" และ "สาธารณสุข" ครอง 53.3%

ภารกิจหลักของ อบจ.พัทลุง เทน้ำหนักไปที่ 2 ด้านหลักคือ โรงเรียนในสังกัด อบจ. และ รพ.สต. ถ่ายโอน รวมกันกว่า 370.5 ล้านบาท

1. การศึกษา
26.9%
187.22 ลบ.
2. สาธารณสุข
26.4%
183.30 ลบ.
3. งบกลาง
14.3%
99.08 ลบ.
4. บริหารงานทั่วไป
14.0%
97.39 ลบ.
5. อุตสาหกรรมและโยธา
12.3%
85.51 ลบ.
6. ศาสนา วัฒนธรรม นันทนาการ
3.7%
26.01 ลบ.
7. รักษาความสงบภายใน
1.6%
11.23 ลบ.
8. อื่นๆ (เกษตร, พาณิชย์, ชุมชน, เคหะ)
0.8%
5.26 ลบ.

ข้อสังเกตเชิงโครงสร้างแผนงาน

  • แผนงานการศึกษา (187.22 ลบ.): เติบโตขึ้นจาก 125.9 ลบ. ในปี 2566 (+48.7%) ครอบคลุมเงินเดือนครู ค่าอาหารกลางวัน และพัฒนาสถานศึกษา
  • แผนงานสาธารณสุข (183.30 ลบ.): เพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวจาก 92.6 ลบ. ในปี 2566 สะท้อนภาระการดูแล รพ.สต. ทั่วทั้งจังหวัดพัทลุง
  • แผนงานโยธาลดลง (85.51 ลบ.): ปรับลดลงจาก 104.13 ลบ. ในปี 2569 (-17.9%) ส่งผลให้งบลงทุนซ่อมสร้างถนนสะพานลดลง
  • แผนงานการเกษตรและพาณิชย์ต่ำมาก: พัทลุงเป็นเมืองเกษตรกรรม แต่มีงบแผนงานการเกษตรเพียง 2.86 ลบ. (0.4%) และพาณิชย์ 1.55 ลบ. (0.2%)
04 / 08
Fiscal Rigidity Analysis

ความตึงตัวทางการคลัง: งบบุคลากรและค่าใช้จ่ายประจำพุ่งสูง

งบบุคลากรโดยตรงแตะ 381.53 ลบ. (54.9%) หากรวมงบกลางที่เป็นสวัสดิการบำเหน็จบำนาญ/สมทบประกันสังคม จะสูงถึง 69.1% ทำให้เหลือพื้นที่งบพัฒนาลงทุนจำกัด

งบบุคลากร (เงินเดือน/ค่าจ้าง)
381.53 ลบ.
สัดส่วน 54.9% ของงบทั้งหมด (โตจาก 190.6 ลบ. ปี 67)
งบดำเนินงาน (บริหารจัดการ)
165.78 ลบ.
สัดส่วน 23.9% (ค่าใช้สอย, วัสดุ, สาธารณูปโภค)
งบลงทุน (ครุภัณฑ์/ที่ดินสิ่งก่อสร้าง)
48.62 ลบ.
สัดส่วนเพียง 7.0% (ลดลงจาก 64.30 ลบ. ปี 69)
งบกลาง (สำรองจ่าย/เงินสมทบ/หนี้)
99.08 ลบ.
สัดส่วน 14.3% (ชำระหนี้เงินกู้ 25.0 ลบ.)

ประเด็นซักถามในสภา (Fiscal Rigidity)

1. สัดส่วนงบบุคลากรที่สูงถึง 54.9% เกินกว่า 40% ตามเกณฑ์ ม.35 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น (ได้รับการยกเว้นกรณีถ่ายโอนภารกิจ) อบจ. ได้รับเงินอุดหนุนเฉพาะกิจจากรัฐบาลกลางครอบคลุมภาระบุคลากรถ่ายโอนครบถ้วนหรือไม่?
2. งบลงทุนเพื่อการพัฒนาสาธารณูปโภคและเศรษฐกิจของชาวพัทลุงเหลือเพียง 48.62 ลบ. (7.0%) อบจ. มีแผนการปลดล็อกเงินสะสมที่มีอยู่กว่า 1.15 พันล้านบาท เพื่อมาลงทุนสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจอย่างไร?

05 / 08
Fiscal Reserves vs Outstanding Debt

สภาพคล่องและหนี้สิน: เงินสะสมล้นคลัง 1,155 ลบ. แต่หนี้เงินกู้พุ่ง

อบจ.พัทลุง มีเงินสะสมคงเหลือปลอดภาระสูงถึง 1,155.39 ล้านบาท (มากกว่างบประมาณรายจ่ายทั้งปีถึง 1.66 เท่า) แต่กลับมีหนี้สินเงินกู้คงค้างเพิ่มขึ้นเป็น 163.55 ล้านบาทในปี 2569

สถานะเงินสะสมและการคลัง (ณ 30 มิ.ย. 2569)

เงินสะสมคงเหลือปลอดภาระผูกพัน 1,155.39 ลบ.
เงินฝากธนาคารทั้งสิ้น 411.83 ลบ.
กันเงินไว้แบบก่อหนี้ผูกพัน (5 โครงการ) 20.22 ลบ.
กันเงินไว้ไม่ก่อหนี้ผูกพัน (40 โครงการ) 18.38 ลบ.
หนี้สินเงินกู้คงค้าง 163.55 ลบ.

ข้อสังเกตสำคัญด้านเงินสะสมและหนี้สิน

  • เงินสะสมสูงลิ่วสะท้อนการตั้งงบเกินจริง: การมีเงินสะสม 1,155 ลบ. แสดงว่าในอดีตมีการจัดเก็บรายได้สูงกว่าการใช้จ่ายจริง และการเบิกจ่ายโครงการล่าช้าจนเงินตกเป็นเงินสะสมสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
  • หนี้สินเงินกู้เพิ่มขึ้น 15 เท่า: ปี 2568 หนี้เงินกู้อยู่ที่ 10.68 ลบ. แต่ปี 2569 เพิ่มขึ้นเป็น 163.55 ลบ. พร้อมทั้งมีการตั้งงบชำระหนี้เงินกู้ในปี 2570 ถึง 25.00 ลบ.
  • คำถามสภา: เหตุใด อบจ. จึงกู้เงินเพิ่มจนมีภาระหนี้ 163.55 ลบ. ในขณะที่มีเงินสะสมปลอดภาระกองอยู่ในคลังถึง 1,155 ลบ. ซึ่งเสียโอกาสในการนำเงินสะสมมาใช้พัฒนาโดยไม่ต้องจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้?
06 / 08
Procurement Transparency

การจัดซื้อจัดจ้าง: โครงการซ่อมบำรุงและวิธีเฉพาะเจาะจง

การตรวจสอบรายการงบประมาณปี 2570 พบรายการที่ตั้งงบต่ำกว่า 500,000 บาท หรือใกล้เคียงวงเงินวิธีเฉพาะเจาะจงในหลายหมวดงาน

โครงการสำคัญ / กลุ่มงาน แผนงาน งบปี 2570 (บาท) ลักษณะ
เงินชำระหนี้เงินกู้ งบกลาง 25,000,000.00 ภาระหนี้
เงินสำรองจ่าย งบกลาง 21,062,500.00 งบกลาง
ค่าปรับปรุง/ซ่อมแซมผิวทางลาดยางและคอนกรีต อุตสาหกรรมและโยธา 35,800,000.00 งบลงทุน
โครงการส่งเสริมการจัดงานประเพณีแข่งโพนลากพระ ศาสนาและวัฒนธรรม 5,000,000.00 งานประเพณี
โครงการจัดซื้อยาและเวชภัณฑ์ รพ.สต. สาธารณสุข 12,500,000.00 สาธารณสุข
ค่าใช้จ่ายกิจกรรมพัฒนาทักษะวิชาการและการเรียนรู้ การศึกษา 4,800,000.00 อบรม/กิจกรรม

จุดที่ต้องจับตาในการจัดซื้อจัดจ้าง

  • การแบ่งซื้อแบ่งจ้างในงานซ่อมบำรุงทาง: งานซ่อมแซมถนนหลายเส้นทางที่มีวงเงินไม่เกิน 500,000 บาท ต้องตรวจดูว่ามีการซอยสัญญาในสายทางเดียวกันหรือไม่
  • งบจัดงานอีเวนต์และประเพณี: โครงการแข่งโพนลากพระและงานส่งเสริมการท่องเที่ยว ควรของบแจกแจง (BOQ) ค่าเวที เครื่องเสียง และค่าประชาสัมพันธ์เทียบกับผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจชุมชน
  • การจัดซื้อยาและเวชภัณฑ์ รพ.สต.: ต้องตรวจสอบความโปร่งใสของราคากลางและการรวมซื้อระดับจังหวัดเพื่อสร้างอำนาจต่อรองราคา (Economies of Scale)
07 / 08
15-Criteria Audit Findings

สรุปผลการวิเคราะห์เชิงลึกตาม 15 เกณฑ์มาตรฐาน (C1–C15)

ผลลัพธ์จากการรันโปรแกรมตรวจสอบเชิงลึกต่อข้อมูลงบประมาณ อบจ.พัทลุง 1,015 รายการ

C1: โครงการโตผิดปกติ (>100%)
12 รายการ
งบเพิ่มขึ้นก้าวกระโดดจากปี 69 โดยเฉพาะงานสาธารณสุข
C3: ตั้งงบเท่าเดิมเป๊ะ 3 ปีซ้อน
48 รายการ
ส่อเค้า Copy-Paste โดยไม่คำนึงถึงผลการเบิกจ่ายจริง
C7: โครงการจัดงาน/อีเวนต์/อบรม
28.4 ลบ.
กระจายอยู่ในสำนักปลัด กองการศึกษา และกองการท่องเที่ยว
C10: งบลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน
48.62 ลบ.
โครงการก่อสร้าง/ปรับปรุงถนน สะพาน และอาคาร

ประเด็นซักถามเฉพาะรายการ (Specific Line Items)

• เงินสำรองจ่าย 21.06 ลบ.: ตั้งไว้ในงบกลางสูงกว่า 3% ของงบทั้งหมด ควรขอรายงานการใช้จ่ายเงินสำรองจ่ายย้อนหลัง 3 ปีว่านำไปใช้ในกรณีฉุกเฉินจริงหรือไม่
• งบค่าจ้างเหมาบริการ: มีการตั้งงบจ้างเหมาเอกชนดำเนินงานในหลายสำนัก/กอง ทั้งที่มีอัตรากำลังพนักงานจ้างเพิ่มขึ้นจากการถ่ายโอน

08 / 08
Actionable Recommendations

5 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับสมาชิกสภา อบจ.พัทลุง

แนวทางการอภิปรายและผลักดันในการประชุมสภา อบจ. เพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชนชาวพัทลุง

1. ปลดล็อกเงินสะสม 1.15 พันล้านบาทสู่การลงทุนยุทธศาสตร์

ผลักดันให้ อบจ. ทำแผนใช้จ่ายเงินสะสมอย่างมีเป้าหมาย นำเงินสะสมปลอดภาระผูกพันมาลงทุนใน 3 ด้านหลัก: แหล่งน้ำเพื่อการเกษตร/แก้ปัญหาน้ำท่วม-ภัยแล้ง, การยกระดับแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติเขา-ป่า-นา-เล, และศูนย์แปรรูปสินค้าเกษตรมูลค่าสูง (พัทลุงเมืองเกษตรอินทรีย์)

2. ยกระดับคุณภาพและมาตรฐาน รพ.สต. ถ่ายโอน 100%

ตั้งงบประมาณสนับสนุนยา เวชภัณฑ์ อุปกรณ์การแพทย์ และระบบ Telemedicine เชื่อมโยง รพ.สต. ทั้งจังหวัด เพื่อลดความแออัดในโรงพยาบาลพัทลุง พร้อมทั้งประกันสิทธิและขวัญกำลังใจของบุคลากรสาธารณสุข

3. ตั้งงบประมาณฐานศูนย์ (Zero-Based Budgeting)

ทบทวนรายการที่ตั้งงบประมาณเท่าเดิมทุกปี (48 รายการ) และรายการที่มีผลเบิกจ่ายจริงต่ำกว่า 60% เพื่อนำวงเงินที่เหลือมาจัดสรรให้กับโครงการที่มีผลสัมฤทธิ์สูงและตอบโจทย์ประชาชนโดยตรง

4. ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของการกู้เงิน 163.55 ลบ.

ขอรายละเอียดสัญญาเงินกู้ ดอกเบี้ย และวัตถุประสงค์ของการกู้เงินอย่างละเอียด ซักถามฝ่ายบริหารว่าเหตุใดจึงกู้เงินในขณะที่มีเงินสะสมปลอดภาระผูกพันถึง 1,155 ล้านบาท

จัดทำโดย ปีกพัฒนาเมือง พรรคประชาชน (Urban Development Wing) • urbannext.online • พ.ศ. 2569